Biodiversiteit is de term die wordt gebruikt om de verscheidenheid van het leven op aarde aan te duiden. Het gaat om de verschillende soorten planten, dieren, micro-organismen en schimmels, het genetisch materiaal dat zij bevatten, de levensgemeenschappen die zij vormen en de ecosystemen waarin zij leven.

Uitslag Meest biodiverse tuin

Ook dit jaar gingen we op zoek naar de meest biodiverse tuin van de gemeente. Maar liefst 24 tuineigenaren hadden zich aangemeld. Uit de inzendingen heeft de jury drie tuinen gekozen die in aanmerking komen voor de titel meest biodiverse tuin. 

Afgelopen weken heeft de jury een bezoek aan de genomineerde tuinen gebracht. Zij heeft de tuinen op een aantal criteria beoordeeld:

  • de tuin heeft een grote diversiteit aan (bloeiende) planten;
  • vogels, egels en insecten voelen zich prettig in de tuin;
  • er een goede balans is tussen groen, bloemen en bestrating;
  • u gaat slim om met water in de tuin;
  • de ruimte in de tuin is goed benut;
  • de tuin verrast op een creatieve manier.

De uitslag van de verkiezing ‘meest biodiversiteit’ is als volgt:

1e plaats: Ivy Abbas-van Eijkelenburg

Score punten: 22 punten (max. 25 punten)

  • 4 punten: Hoeveelheid tuindieren; dankzij een levende bodem leven er veel insecten zoals vlinders en bijen en veel vogels.
  • 4 punten: Verhouding groen-grijs; goede balans, uit de achtertuin kunnen nog wel wat tegels.
  • 4 punten: Tuinsfeer; fijne sfeer door de vele bloemen en het eetbare groen. Struiken groeien goed, er kunnen nog wel wat meer bomen en klimplanten in de tuin. 
  • 5 punten: Tijdsbesteding per week; iedere dag lekker buiten zijn, de bodem is al bedekt dus weinig onkruidgroei, voornamelijk plukwerk en bokashi-emmer vullen met afval.
  • 5 punten: Bonuspunten; door bewust de bodem te verbeteren groeien alle planten fantastisch. De manier waarop Ivy Abbas-van Eijkelenburg haar kinderen en buurtbewoners betrekt spreekt de jury aan.

2e plaats: Hanna Holwerda

Score punten: 21 punten (max. 25 punten)

  • 5 punten: Hoeveelheid tuindieren; de natuurlijke oever biedt aan veel dieren een nestplaats en voedsel. Veel vogelsoorten te zien en te horen, zoals rietzanger, ijsvogel en valk.
  • 4 punten: Verhouding groen-grijs; minimale bestrating, alleen de oprit, een paadje om huis en een terras. De oprit gaat er nog deels uit.
  • 3 punten: Tuinsfeer; de tuin is rijk aan diversiteit door de natuurlijke voortuin, de dierenverblijven, de moestuin, de natuurlijke oever, de enorme bomen, de geitenweide en natuurlijke weide. Dit trekt meer leven aan en geeft de tuin een fijne sfeer.
  • 5 punten: Tijdsbesteding per week; iedere dag de dieren voeren en om de week grasmaaien, verder niet te veel tijd en werk aan besteden. 
  • 4 punten: Bonuspunten; door weinig te doen aan de bomen en door de oevers met rust te laten heeft deze tuin een enorm oppervlak aan biotopen voor dieren. Mooi dat hier oog voor is en om de dieren ruimte geven.

3e plaats: Jappie Talma

Score punten: 18 punten (max. 25 punten)

  • 4 punten: Hoeveelheid tuindieren; een variatie van dieren, zoals een egelnest onder een takkenbultje, een merel in de haag, kikkers en padden in de vijver en libellen. 
  • 4 punten: Verhouding groen-grijs; minimale bestrating. De oprit en paadjes zijn bestraat met hergebruikte tegels. Een gekapte boom ligt als kader om een plantvak heen wat een natuurlijk beeld geeft.
  • 3 punten: Tuinsfeer; weinig natuurlijke schaduw in de tuin. Maar wel veel groen, zelfs de wanden.
  • 4 punten: Tijdsbesteding per week; het snoeien van de hagen en wanden is het meeste werk. Verder vooral genieten van de tuin, zelfs in de winter bij een houtkacheltje.
  • 3 punten: Bonuspunten; door de vele groenblijvende struiken is de tuin een ideale nestgelegenheid voor vogels.

Met deze verkiezing vraagt de gemeente aandacht voor het belang van biodiversiteit.

Steenbreek

De stichting Steenbreek zet zich in voor een groene, klimaatbestendige en gezonde leefomgeving. Hiervoor organiseren zij diverse campagnes om onder andere de biodiversiteit te vergroten. Tytsjerksteradiel is partner van Steenbreek.
 

Van tegeltuin naar groen paradijsje

Ivy Abbas-van Eijkelenburg had nog nooit getuinierd voordat ze samen met haar man en zoontje van 3 in Munein kwam wonen. Stap voor stap ontdekte ze het tuinieren samen met haar zoontje. Ze haalde de tegels eruit, zaaide gras en haalde zakken vol boomschors naar haar nieuwe stek. Nu gonst het in de tuin van het leven.

Ivy wilde graag dieren in de tuin en haar eigen eten plukken uit de tuin. Ze meldde zich aan bij de moestuinen in de buurt en leerde daar van de tuiniers. Al snel begreep dat het bij de bodem begint. Ze verrijkte de arme zandgrond met haar eigen organisch afval met de Bokashi methode en bedekte de bodem met boomschors. Met Bokashi fermenteert je tuin- en keukenafval in korte tijd, dit levert een waardevolle bodemvoeding op. Het vocht tapt Ivy af en geeft ze aan de planten. De boomschors houdt het vocht in de bodem vast en trekt bodemleven aan.

Ook haar zoontje Jax (5 jaar) is enthousiast over het plukken van fruit uit de tuin. Hij heeft zijn eigen egelhuisje gemaakt. Wanneer Ivy met haar jongste zoon (11 maanden) door het dorp wandelt, ontmoet ze veel tuinierende buurtbewoners. Regelmatig krijgt ze een stekje van een bijzondere plant. Ze kreeg meerdere Klokjesbloemstekjes die nu haar tuin sieren met fijne blauwe bloemen, eentje klimt zelfs tot een meter hoog haar hortensia in! 

Door de tuin komt Ivy steeds meer in contact met de natuur. Ze ontdekt ze dat perfectionisme niet werkt daarin. Door dat los te laten en te kijken wat er gebeurt geeft haar veel voldoening. Ook haar man raakt steeds meer enthousiast over de tuin en hoe alles groeit en bloeit. 

De jury is enthousiast over de tuin van Ivy en haar gezin; je ziet het niet meteen, maar als je even stilstaat zie je hoeveel leven er in de tuin is.

De groene oasetuin van Jappie Talma in Hurdegaryp

Jappie Talma is erg blij met zijn tuin, hij tuiniert er al sinds 1986 en is trots op het resultaat. Van zijn pake kreeg hij als kleine jongen ooit een aardbeiplant cadeau, daarmee werden zijn groene vingers aangewakkerd.

Dit groene plekje startte Jappie Talma door het weghalen van de mijnsteen op de oprit, deze grindtegels gebruikte hij voor het huidige terras aan huis. Hij plantte een klimhortensia tegen de gevel. Deze plant heeft in 36 jaar de gevel geheel bedekt, tot aan het slaapkamerraam. Tevens plantte hij om het huis coniferen en een grote den als bescherming tegen de noordenwind. De andere wanden bestaan uit hagen van conifeer en beuk en uit klimmers, zoals bosrank, kardinaalsmuts, blauwe regen en Amerikaanse sering. Door de diversiteit staat er altijd wel een plant in bloei.

De tuin is er één van bijzondere verhalen. Zo kreeg de heer Talma een stekje van de Prins Bernard-Siererwt tijdens een bezoek aan de Paleistuinen van Soestdijk. Veel van de planten hebben weinig tot niks gekost, veel stekjes kreeg de heer Talma zo hier en daar. Ook deelt de heer Talma graag zijn ervaring met (beginnend) tuiniers. Hierbij een aantal tips van Jappie:

  • Ontdek bijzondere planten in je buurt en vraag om een stekje.
  • Start met gezonde bodemvoeding door eerst aardappelen te planten, dat maakt de bodem lekker los.
  • Plaats alleen bestrating waar nodig. 
  • Maak je eigen compost met een compostvat, zo hergebruik je je eigen keuken en tuinafval weer.

De jury is verrast door de hoeveelheid soorten in de tuin van zo’n 200 m2, waar mens en dier fijn samen leven. Zo woont er een egel in de tuin, zitten er kikkers en padden in de vijver en zijn de bomen en struiken een prima plek voor vogels om hun nest te bouwen.

foto Jappie Talma in biodiverse-tuin
Jappie Talma in zijn biodiverse tuin
foto Hannie Holwerda, biodiverse-tuin

De dierentuin aan het water

Hanna genoot als kind van het ontdekken van dieren in de tuin. Dat wil ze haar twee dochters ook meegeven, daarom zijn ze drie jaar geleden vanuit Hilversum verhuisd naar dit plekje aan het water in Tytsjerk. Het was best wel een overgang van een balkontuin naar 2.200 m2 eigen grond. De tuin ligt aan het water van de Tietjerkstervaart waar het barst van het leven. Er nestelt momenteel een waterhoen, regelmatig horen ze de rietzanger zingen en ook de ijsvogel schiet er regelmatig als een blauwe flits voorbij. 

Het gezin is dagelijks in de tuin te vinden, om de geiten, konijnen, parkieten en kippen te voeren. Maar ook voor de lekkere frambozen en groenten uit de moestuin. Wat betreft het onderhoud doen ze het hoognodige, waaronder grasmaaien. Ook laten ze gras om de planten en in de wei staan, zodat er een diversiteit aan grassen en bloemen kniehoog staat. Het tuinieren is nog een ontdekkingstocht. De rupsen nemen de appelboom soms over, al zijn er nog genoeg appels voor iedereen. In het hoge gras ontdekken ze juist veel vlinders op de brandnetels. 

Frank zit graag op de uitkijk om dieren in de tuin te ontdekken. Hij zag al eens een otter in het water, een wezel, al regelmatig een valk en een kiekendief. Onlangs ontdekten ze een ransuil in 1 van de grote bomen om het huis. Deze dieren nestelen in de bomen, hagen en oeverruigtes. Daarom zijn ze terughoudend met het onderhoudswerk. Om de tuin nog natuurlijker te maken, gaan de tegels uit de oprit. Hier komen planten voor meer bloei in alle seizoenen. Ook de moestuin kan diverser. In plaats van ieder jaar spitten en zaaien, gaan ze hier meer vaste planten inzetten.

De jury is verrast door het enthousiasme van Hanna en haar gezin. Het is een groot perceel met een goed evenwicht tussen plek voor de dieren en hunzelf.
 

Bioferskaat yn Eastermar

De ôfrûne wiken is troch in ploechje Eastermarders de basis lein foar in blom- en krûderiker oansjen fan it doarp: in mienskiplike aksje fan ‘e stichting Rom Paad, Enerzjyk Eastermar, maatskip Atsma en de gemeente Tytsjerksteradiel.

Op in oantal plakken is it ‘Twents Bont’ siedde dat in ferskaat oan streekeigen floara opsmite sil. Dit sied is beskikber stelt troch de gemeente yn ’t ramt fan har duorsumensbelied mei de ferwachting dat it bioferskaat fan planten en ynsekten tanimme sil. Yn it oanbrochte mingsel sit sied fan sawol ien- as twajierrige planten. Sa ha wy der as doarp yn alle gefallen twa jier wille fan. 

It wurdt foar de doarpsgenoaten en toeristen in nijsgjirrige ûnderfining as hja ynienen ferrast wurde mei blommepracht yn ús omjouwing. 

Bioferskaat Eastermar, inzaaien van de grond
inzaaien van de grond
foto Bioferskaat Eastermar met tractor
inzaaien met tractor
Bioferskaat Eastermar, ingezaaide grond
ingezaaide grond