Tytsjerksteradiel Bloeit!

Dorpsbelangen Ryptsjerk bezocht een inspiratieavond van Fryslân Bloeit en raakte geïnspireerd om ook in hun dorp een Bloeiweek te organiseren. Inmiddels is de tweede informatieavond geweest, een klein groepje enthousiaste mensen gaat straks het zenuwcentrum voor de Bloeiweek worden. Dat is precies de bedoeling: dat niet Dorpsbelangen maar een kerngroep coördineert en het overzicht houdt. Zij organiseren niet zelf de activiteiten, dat wordt gedaan door groepjes inwoners of de verenigingen. Zo zorg je dat zo veel mogelijk mensen, jong en oud betrokken raken!  

De ideeën die nu op tafel liggen zijn heel breed: van circulaire straatversieringen, vogelspotten, klussen & eten, himmeldei tot een zangworkshop. Er zijn dan ook al verschillende mensen uit het dorp betrokken bij deze verkennende fase. Fryslân Bloeit kan ondersteunen, maar dat is niet verplicht. Voor alle dorpen is vanuit de gemeente subsidie beschikbaar en ook de coördinator burgerinitiatieven kan meedenken en adviseren.  

De ervaring van Ryptsjerk laat zien dat het goed is om op tijd te beginnen en de tijd te nemen om een brede groep inwoners te betrekken die actief meedoet. Want het blijkt dat hoe meer mensen betrokken zijn bij het organiseren, des te groter de opkomst in de Bloeiweek. En hier is het Dorpsbelang dat het initiatief neemt, maar het kan ook een klein clubje buren zijn die de rest van het dorp aansteekt. Ook bij Bloeiweken is het cliché waar: alle begin is moeilijk. Eén geruststelling: alle dorpen die een Bloeiweek hebben gehad zijn razend enthousiast en laten weten dat de tweede keer al een stuk gemakkelijker is.  

We zijn benieuwd hoe het verder zal gaan in Ryptsjerk. Ze zijn weer een stap verder om een mooie Bloeiweek van de grond te krijgen!   

Half augustus was Eastermar aan de beurt voor hun tweede Bloeiweek. Na het succes van de vorige editie waren dit jaar meer activiteiten én nog meer deelnemers. Super!

Activiteiten

Vooraf aan de feestweek, gingen dorpsgenoten enthousiast aan de slag met het versieren van de straten. Tijdens de week zelf was er van alles te beleven: inspirerende lezingen over bloei en groei, een kunstexpositie van lokale talenten in de kerk en de feestelijke opening van de nieuwe beweegroute. Ook de dorpscamping trok weer veel bezoekers en was een groot succes.

Door het slechte weer leek het erop dat het Grachtenconcert en de Doarpsiterij in het water zouden vallen. Gelukkig, dankzij een lokale watersportondernemer die zijn loods beschikbaar stelde konden deze activiteiten tóch doorgaan. 

Op 28 september 2025 organiseerde Earnewâld de allereerste Bloeiweek. Na een inspirerende start met Fryslân Bloeit kwam het dorp volop in beweging. Met presentaties, brainstormavonden en een huis‑aan‑huis verspreid programma werd iedereen betrokken bij de voorbereidingen.

Grote tent en veel activiteiten

Met hulp van de Oranjevereniging stond bij de haven een grote tent als centraal punt. De tent werd gezellig ingericht met veel tafels en stoelen, een kinderhoek en een inspiratietafel waarop stekjes en plantenzaden mee te nemen of te ruilen waren. Hier konden dorpsgenoten elkaar makkelijk ontmoeten. De week startte feestelijk met zelfgehaakte en gebreide vlaggetjes. Een idee en oproep van het haakcafé. Voor de eerste jeugdactiviteit stonden ouders en kinderen bootjes te bouwen in het herfstzonnetje.  

De rest van de week zat vol verrassende en leerzame activiteiten. Een wildplukwandeling, een voorleespicknick van dbieb, workshop bijendrinkschaal maken met imker Bertus Adema, een kookwedstrijd, stijldansen en ‘Piksjitte op é wal’. Jong en oud deden mee. Veel activiteiten ontstonden spontaan, zoals samen koffiedrinken in de ochtendzon.

De Bloeiweek liet zien hoe fijn het is om samen dingen te doen. Het zorgde voor nieuwe ontmoetingen, nieuwe gesprekken en soms zelfs nieuwe hobby’s. Earnewâld bloeide… en dat voelde iedereen! 

Op 23 augustus 2025 was het feest in Jistrum: het nieuwe MFA De Trochset werd geopend. De opkomst was enorm en de sfeer fantastisch. Na het plaatsen van een tijdcapsule konden bezoekers binnen een toast uitbrengen en genieten van de eerste optredens, waaronder streetdance en een speciaal lied van Melle Leegstra.

De feestelijke dag liep naadloos over in de start van de eerste Bloeiweek van Jistrum. ’s Avonds zorgde Joost Wiersma voor een volle zaal, en op zondag volgde een compleet programma van de PKN: samen ontbijten, een dienst met de Zandtovenaar, een brunch en een gezellige zeskamp.

Tijdens de week kwamen steeds weer veel mensen langs om mee te doen, te kijken of gewoon voor een kop koffie. Jongeren hielpen volop mee en het MFA groeide uit tot een plek van iedereen. De Bloeiweek bracht het dorp dichter bij elkaar: nieuwe ontmoetingen, fijne gesprekken en een sterk gevoel van samenhorigheid.

Jistrum liet zien hoe een klein dorp groot kan zijn. 

Tips en adviezen van de werkgroep Jistrum voor andere dorpen

• Zoek naar verborgen talenten in het dorp.
• Zorg dat een kerngroep de coördinatie doet en laat de organisatie van een activiteit over aan een groep vrijwilligers.
• De activiteit is belangrijk maar de kracht zit hem ook in het vervolg.
• Vrees niet als activiteiten in het begin maar weinig aanmeldingen hebben. Dat komt wel goed.

High Five Sportstimulering zet zich in voor sport en bewegen voor alle leeftijden van 0 tot 100 jaar. In dorpen en gemeenten ontwikkelen en organiseren we activiteiten, versterken we het beweegaanbod, enthousiasmeren we inwoners en verbinden we lokale partijen.

Onze expertise ligt in sportstimulering, gezonde leefstijl en valpreventie. Met als doel komen tot fysiek en mentaal gezonde, vitale inwoners.

Wat wij doen

• We ontwikkelen en voeren beweegprogramma’s uit voor peuters/kleuters, basisscholen, jongeren, volwassenen en ouderen.
• We ondersteunen sportaanbieders, dorpsbelangen en scholen bij het opzetten van sport- en beweegactiviteiten.
• We stimuleren gezondheidsthema’s zoals:
  • Gezonde voeding tijdens evenementen
  • Gezonde school & drinkwaterschool
  • JOGG: Gezonde jeugd, gezonde toekomst
  • Een omgeving die uitnodigt tot bewegen
• We verbinden lokale partijen zoals verenigingen, scholen, fysiotherapeuten, huisartsen en meer.
• We zetten sport en bewegen in om ontmoeting, gezondheid en samenwerking te versterken
• We dragen bij aan valpreventie
  • Door mee te werken aan fittesten
  • Inwoners doorverwijzen naar passende valpreventietrainingen
  • Bewustwording vergroten in dorpen

Wat dorpen van ons kunnen verwachten

• Toegang tot onze sport- en spelmaterialen: dorpen kunnen materialen lenen om activiteiten mogelijk te maken.
• Verbinding met relevante partners: 
  • we koppelen dorpen aan verenigingen, scholen, fysiotherapeuten, huisartsen en andere partijen die bijdragen aan een actief en gezond dorp.
  • Inclusief samenwerking met Kearn Welzijn voor versterking van gezondheid, welzijn en de sociale verbinding in het dorp.
• Ondersteuning bij het ontwikkelen van activiteiten of programma’s: we helpen dorpen om ideeën te vertalen naar activiteiten die passen bij de wensen en leeftijden in het dorp.
• Inbreng van onze expertise in sportstimulering en gezonde leefstijl: We zorgen dat plannen inhoudelijk sterk en uitvoerbaar worden, met kennis over bewegen, gezondheid, JOGG-thema’s en het versterken van lokale sportstructuren.
• Valpreventie: We zijn bezig met valpreventie en kunnen dorpen meenemen in wat er mogelijk is en welke partners daarbij aansluiten bij hen in de omgeving.
• Inspiratie en voorbeelden uit eerdere Bloeiweken: we kunnen laten zien wat er mogelijk is aan de hand van ervaringen uit de bloeiweken van o.a. Eastermar, Ryptsjerk en Jistrum.

Tijdens de workshop biodiversiteit, op de inspiratieavond van Tytsjerksteradiel Bloeit, stond de vraag centraal hoe we natuur beter zichtbaar en beleefbaar kunnen maken tijdens de bloeiweken. Het gaat niet alleen om planten en dieren, maar ook om de band tussen mensen en natuur.

Door even stil te staan en goed te kijken en luisteren, kunt u de natuur om u heen beter zien en waarderen. Dit zorgt voor verwondering. Als mensen de natuur waarderen, willen ze er ook beter voor zorgen.

Tijdens de bloeiweken worden mensen uitgenodigd om naar buiten te gaan en mee te doen aan activiteiten, zoals wandelen of tuinieren. Kleine acties maken al verschil. Samen werken en beleven is daarbij belangrijk. Zo helpen de bloeiweken om de natuur te versterken én om mensen meer met elkaar en hun omgeving te verbinden.

Inspiratie voor activiteiten

Om dat gevoel van samen werken en beleven concreet te maken, zijn tijdens de inspiratieavond verschillende ideeën verzameld. Hierbij een overzicht.

Beleven en ontdekken

Activiteiten die helpen om de natuur te ervaren en anders te kijken

• Wandelingen in de natuur (bijvoorbeeld met een gids)
• Vogel-, insecten- of plantenexcursies
• Stiltewandelingen of zintuigenroutes (blotevoeten pad)
• Fiets- of vaarroutes door natuurgebieden
• Buitenactiviteiten zoals yoga, mindfulness of gewoon ontspannen in het groen
• Farm diner met lokale en biologische producten
• Ontdekken wat er groeit in je straat of berm (soorten bingo)
• Natuurwandelingen met uitleg over biodiversiteit en ecosystemen.  
• Tuin-check: hoe groen is jouw tuin?  
• Verhalen over natuur en erfgoed combineren, natuurverhalen uit het dorp.
• Workshops over natuurvriendelijk tuinieren
• Slootdiertjes vangen en bekijken

Aan de slag

Activiteiten waarbij je samen iets doet en bijdraagt

• Bloembollen of bloemen zaaien in straat of tuin
• Nestkastjes voor vogels, vleermuizen en egels maken en plaatsen
• Insectenhotel knutselen
• Starten of bezoeken van een moestuin (open dag)  
• Wildplukken met evt een kookworkshop
• Inmaken van groenten uit de moestuin.
• Knutselen met natuurlijke materialen
• Kunst maken met takken, bloemen of groenafval
• Groenstukjes maken
• Speurtochten of kabouterpaden voor kinderen
• Activiteiten waarbij natuur en creativiteit samenkomen
• Natuurschilderen (schilderen in of met de natuur als inspiratie)
• Natuurstukje maken (met materialen van het seizoen)
• Ecokathedraal.

Verbinden

Activiteiten die mensen samenbrengen rond natuur:

• Samen werken aan een groenere buurt
• Activiteiten met scholen of dorpshuizen
• Proeverijen of bijeenkomsten met streekproducten
• Ideeën en kennis delen met elkaar
• Kleine initiatieven vanuit bewoners zelf
• Planten en/of zaden Bieb/Markt
• Geocaching
• Natuur pubquiz  
• Muziek maken met natuurlijke materialen.