Speech burgemeester Jeroen Gebben dodenherdenking Burgum

Home > Inwoners > Actueel > Nieuws > Speech burgemeester Jeroen Gebben dodenherdenking Burgum

Speech burgemeester Jeroen Gebben dodenherdenking Burgum

Vandaag herdenken wij in heel Nederland de oorlogsslachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, maar ook alle oorlogen daarna. We herdenken hen, die voor onze vrede en vrijheid hebben gevochten en daar hun grootste bezit, hun leven, aan hebben gegeven.

Vrijheid is kwetsbaar

Na 75 jaar zijn er steeds minder mensen, die kunnen getuigen van wat hun is aangedaan. Des te groter onze opdracht, om het verhaal van hun verdrietige lot, aan onze kinderen en kleinkinderen door te geven.

Vandaag hebben we niet veel verbeeldingskracht nodig, om stil te staan bij de gruwelijkheden die in de oorlog, in onze dorpen en in de kampen zijn begaan. In gedachten zijn we bij al die slachtoffers. Tytsjerksteradiel en met name Burgum, werd tijdens de Tweede Wereldoorlog overspoeld met Duitsers. Dit vanwege de strategische ligging aan het water.

Burgum was een perfecte uitvalsbasis voor de Kriegsmarine. Bovendien was er voldoende slaapgelegenheid in het dorp. Zoals hotel "De drie gekroonde baarzen", waar 60 manschappen werden ondergebracht. Maar ook scholen en verenigingsgebouwen, waar tientallen Duitsers verbleven. In de Tweede Wereldoorlog zijn sommige van onze inwoners slachtoffer geworden. Een aantal mannen, vrouwen en kinderen die hier woonden, werkten en naar school gingen werd wreed uit onze gemeenschap weggerukt en vermoord.

Ieder jaar staan wij hier bij de Kruiskerk in Burgum, bij het indrukwekkende oorlogsmonument van de 5 bemanningsleden van een RAF-vliegtuig. Zij werden hier midden in de nacht van 8 september 1941 door een Duits jachtvliegtuig neergeschoten, terwijl ze onderweg waren naar een bombardement op een chemische fabriek in Duitsland. Zij zijn net als vele andere jonge mannen, veelal in de bloei van hun leven, omgekomen in een onbeschrijfelijke nare oorlog. Zij hebben hun leven voor onze vrijheid gegeven.

In Nederland wordt vandaag bij veel oorlogsmonumenten stilgestaan bij de gruwelijkheden van de oorlog. Door stil te staan bij het gemis van al deze mensen, burgers en militairen, blijft de herinnering levend. Dat is nodig, want zelfs 75 jaar na deze gruwelijke geschiedenis, is haat maar ook antisemitisme helaas nog steeds aanwezig. Wreedheid, genocide, het vindt nog altijd plaats op onze wereld. Op veel plaatsen op onze wereld, is daarmee leven in vrijheid helaas niet mogelijk.

De vraag die dan bij mij opkomt is: hoe kan dit toch? Zeker als je je realiseert dat wij elke dag de vrije keus hebben, over hoe we ons gedragen en over hoe we met elkaar om gaan. Het lijkt een eenvoudige opgave, om ervoor te kiezen om verdraagzaam te zijn tegen elkaar. Maar blijkbaar is dit ook verschrikkelijk moeilijk. We zien helaas elke dag dat vrijheid kwetsbaar en niet vanzelfsprekend is. We moeten dus niet de denkfout maken, dat wat in het verleden heeft plaatsgevonden ons nu niet meer kan overkomen. We moeten ons ervan bewust zijn, elkaar hier alert op houden en elke dag opnieuw weer kiezen om naar elkaar om te zien en verdraagzaam te zijn. Laten we zorgen dat de geschiedenis zich nooit weer herhaald!

Het herdenken van de oorlogsslachtoffers vindt dit jaar helaas in aangepaste vorm plaats. Herdenken gaat gelukkig altijd door, ondanks dat wij nu in een bijzondere - en voor velen moeilijke - periode leven. Iedereen is opgeroepen, om vanuit huis te herdenken en niet massaal een monument te bezoeken. 

Het Nationaal Comité 4 en 5 mei heeft het mogelijk gemaakt om virtueel een bloem te leggen bij de 3.900 monumenten in Nederland. Op deze manier hoeft u geen bezoek te brengen aan een monument. Hier is massaal gehoor aan gegeven. Wij zijn als gemeente Tytsjerksteradiel trots en vereerd met het feit dat het Nationaal Comité dit oorlogsmonument bij onze Kruiskerk – als een van de 75 monumenten – heeft voorzien van uw prachtige bloemen. Prachtig om uw symbolische aandacht en warmte, uitgebeeld door bloemen, op deze manier terug te mogen zien.

Deze massale stille steun, sterkt mij in de gedachte dat herdenken, gedenken en vieren van onze kwetsbare vrijheid door velen van u gewaardeerd wordt. Het blijft daarmee van groot belang. Opdat wij nooit vergeten.